Wat is het Aspergersyndroom?

Het Syndroom van Asperger behoort tot de autisme spectrum stoornissen (ASS) en is vernoemd naar de Weense kinderarts Hans Asperger.

Naast Klassiek autisme en PDD-NOS is het syndroom van Asperger een belangrijke pervasieve ontwikkelingsstoornis; een contactstoornis die aan autisme is verwant. De meest opvallende overeenkomsten tussen iemand met het syndroom van Asperger en een autist zijn de gebrekkige sociale en communicatieve vaardigheden.

Sinds de jaren negentig wordt het Syndroom van Asperger beschouwd als een variant van autisme, een pervasieve ontwikkelingsstoornis. Dit betekent eigenlijk dat het Syndroom van Asperger de ontwikkeling van het kind beïnvloed. Dit op het gebied van een groot aantal vaardigheden en capaciteiten. Binnen het spectrum van autistische stoornissen wordt dit gezien als een aparte entiteit, dus ook met aparte diagnostische criteria. Het Syndroom van Asperger is net als autisme een ontwikkelingsstoornis. Dit leidt dat tot een gebrek aan sociale vaardigheden. Mensen met het Syndroom van Asperger zijn sociaal naïef en kunnen niet of niet voldoende inschatten wat sociaal gepast is en wat niet. Ze hebben dan ook een gebrek aan empathie. Ze kunnen zich niet of niet goed inleven in de gevoelens en gedachten van anderen, waardoor ze vaak overkomen als gevoelloos. Daarnaast zijn er bewijzen dat het Syndroom van Asperger veel vaker voorkomt dan de klassieke vorm van autisme en dus kan voorkomen bij kinderen die voorheen niet als autistisch werden beschouwd. Vermoedelijk is dit ook te danken aan het feit dat tegenwoordig op steeds jongere leeftijd wordt gezien dat het kind afwijkend gedrag vertoond. Steeds vaker en op jongere leeftijd worden kinderen lijdend aan het Syndroom van Asperger gediagnosticeerd.

Kenmerken Asperger

Moeite met het aangaan en onderhouden van contacten en vriendschappen Moeite om een gesprekspartner recht in de ogen te kijken Moeite met het uiten van en omgaan met emoties (bijvoorbeeld niet kunnen inschatten of iets als grap of serieus bedoeld is) Gebrek aan empathie (inlevingsvermogen) Moeite met het begrijpen van sociale regels en non-verbale communicatie Monotone stem en een weinig expressieve gelaatsuitdrukking Zich afsluiten van de buitenwereld Een fascinatie met onderwerpen of interesses die afwijkend zijn in intensiteit of soort (preoccupaties) Motorische onhandigheid (houterige motoriek) en coördinatieproblemen Overgevoeligheid voor geluiden, geuren of aanrakingen

Overeenkomsten en verschillen tussen autisme en Asperger

Er zijn twee belangrijke overeenkomsten tussen mensen met klassiek autisme en het Asperger syndroom:

• Problemen met de sociale communicatie
• Beperkte interessegebieden en herhalingsgedrag

Maar er zijn ook twee grote verschillen:

• Bij het Asperger syndroom is het IQ ten minste gemiddeld en er is geen sprake van een vertraagde taalontwikkeling
• Bij klassiek autisme (en PDD-NOS) is ieder IQ-niveau mogelijk en is er wel sprake van een vertraagde taalontwikkeling

(Ref: "Autisme en Aspergersyndroom: De stand van zaken." Simon Baron-Cohen. Uitgeverij Nieuwezijds Amsterdam 2009. ISBN 978 90 5712 2835)

DSM-criteria Syndroom van Asperger

Het DSM-IV geeft de volgende criteria (299.80): * A. Kwalitatieve tekortkomingen in de sociale interactie, wat blijkt uit minimaal twee van de volgende criteria:

• 1. Duidelijke tekortkomingen in meerdere vormen van niet-verbaal gedrag, bijvoorbeeld rechtstreeks oogcontact, gelaatsexpressie, lichaamshouding en gebaren in sociale context.
• 2. Onvermogen tot het aangaan van relaties met leeftijdgenoten die passend zijn bij het niveau van ontwikkeling.
• 3. Ontbreken van het spontaan delen van vreugde, interesses of prestaties met anderen (bijvoorbeeld geen voorwerpen tonen, geven of aanwijzen).
• 4. Gebrek aan sociale of emotionele wederkerigheid.

B. Beperkte herhaalde en stereotiepe gedragspatronen, interesses en activiteitenpatronen, wat blijkt uit minimaal één van de volgende criteria:

• 1. Overheersende preoccupatie met een of meer stereotiepe en beperkte interessepatronen die afwijkend is in intensiteit of aandachtsgebied.
• 2. Duidelijk inflexibel vasthouden aan niet-functionele routinehandelingen of rituelen.
• 3. Stereotiep en herhaald motorisch gedrag (bijvoorbeeld fladderen of draaien van handen of vingers of complexe bewegingen met het hele lichaam).
• 4. Duidelijke preoccupatie met onderdelen van voorwerpen.

C. De aandoening leidt tot klinisch significante tekortkomingen op sociaal of beroepsmatig gebied of op andere belangrijke terreinen.

D. Er is geen klinisch significante achterstand in de taalontwikkeling (bijvoorbeeld woorden op tweejarige leeftijd, zinnen op driejarige leeftijd).

E. Er is geen klinisch significante achterstand in de cognitieve ontwikkeling of in de ontwikkeling van zelfhulpvaardigheden, aanpassingsgedrag (sociale interactie niet meegerekend) en de nieuwsgierigheid naar de omgeving.

F. Er is niet voldaan aan de criteria voor een andere pervasieve ontwikkelingsstoornis of schizofrenie.


Bron: Asperger DSM IV